Da Cabeça Para o Papel – Pt. III

Parte I Parte II

Uma vez escrito o livro e enviado o manuscrito para a editora, segue-se a fase de apreciação para apurar se é ou não algo que valha a pena ser publicado. Como e óbvio, publicar livros é uma lotaria, porque nunca se sabe qual poderá vir a ser o próximo grande sucesso, mas a verdade é que a maior parte dos livros acaba por dar prejuízo, por isso há um equilíbrio delicado a gerir, e é sempre bom o autor ansioso e expectante ter isso em conta. Se o livro for aprovado, é então paginado e entregue ao revisor, em documento electrónico ou em provas de papel, consoante as preferências e proclividades tecnológicas da pessoa.

O manuscrito revisto pelo revisor e por mim (meus reparos a azul).

A primeira é um processo linear e descomplicado. O manuscrito revisto e com as alterações assinaladas é-me enviado por e-mail, eu re-revejo, aceitando ou rejeitando as correcções e sugestões (que vão para lá do âmbito da gramática), e reenvio por e-mail para a editora. A segunda já exige outro tipo de logística, que passa pelo envio por correio do manuscrito, em que as correcções estão assinaladas a lápis ou caneta, e que eu aprovo ou rejeito à mão e depois reenvio por correio. Ou então, como os meus livros tendem a ser calhamaços enormes, que ainda por cima são impressos num só lado para as provas, normalmente dou só um salto à editora, deixam-me numa sala privada com uma água, uma caneta e um telefone (às vezes até um café, que eu sempre recuso mas que a simpática senhora faz questão de continuar a oferecer-me sempre que lá vou), e faço lá esse trabalho. Depois, há uma nova revisão, o processo repete-se, e só então com as provas finais prontas é que o livro é impresso.

É um trabalho um pouco ingrato para o revisor, porque, regra geral, a menos que se trate de um erro clamoroso, a última palavra cabe sempre ao autor. Talvez por isso, por vezes vêm ao de cima sentimentos que tornam o processo um pouco menos profissional e mais pessoal do que seria de esperar, tal como os seguintes reparos passivo-agressivos de uma das revisões do Oblívio, aos quais respondi de forma não menos passivo-agressiva (em itálico):

62 – Entendo e aceito (é esse o meu papel e dever) a constante busca de vocábulos, com especial incidência nos adjectivos, pouco ou nada habituais. Mas uma “rocha dissoluta” parece-me realmente demasiado, por queda no absurdo, senão mesmo no risível, o que certamente não será intenção do autor.
Por absurdo que pareça, «dissoluto» significa também «dissolvido, desfeito».

119 – Não me parece que os pássaros apanhados em armadilha fiquem hirtos. Antes pelo contrário.
Se for numa destas, ficam de certeza:

130, 2 – Não me parece muito provável que se possa dar um golpe mortal a uma baleia com uma faca e na espinha dorsal.
Mas é, visto que há baleias mais pequenas que a azul ou que cachalotes, como o revisor porventura estará a visionar. Trata-se de uma tradição das Ilhas Faroé, inclusive, onde existe uma faca especialmente para o efeito: a grindaknívur.

283 – Como adjectivo, estatuário significa “relativo à arte de fazer estátuas” e não “semelhante a uma estátua”.
Na verdade, como adjectivo, «estatuário» significa também «que é próprio de estátua ou lembra uma estátua». Pelo menos segundo a Academia das Ciências de Lisboa…

285 – Cachaço? Perdoe-se-me a brincadeira, mas será que, ao referir o rosto da princesa, virá alguma vez a chamar-se-lhe trombas? Se ainda fosse Seltor a dizê-lo…
Brincadeira perdoada. Acontece que o cachaço é a «parte posterior do pescoço», ao passo que «nuca», o termo mais próximo, é a «parte superior e posterior do pescoço», e o meu rigor descritivo não me permitiu usá-lo. Além do mais, acho que o termo «cachaço» é injustamente discriminado devido à indústria alimentar [Nota: Em defesa do revisor, hoje provavelmente teria usado «cerviz».]

381, 1 – Mais uma vez, aconselho uma consulta ao dicionário, onde se verifica que muito dificilmente se pode esmagar algo mais duro que, sei lá, uma lesma com um pé calçado de escarpim.
Resta-me aconselhar uma consulta a um livro ou enciclopédia de armas e armaduras medievais, onde verificará que «escarpim» é um termo tão impressionante quanto «babeira», mas que não obstante existe e é correcto.

458 – Como é que se mordem os dentes?
Da mesma maneira que se mata alguém com o olhar, imagino.

Como vêem, pode ser um processo divertido, apesar de moroso, com remoques à mistura e muita consulta batalhadora de dicionários. O maior desafio é mesmo o escritor abstrair-se do seu ego e ter a humildade de aceitar correcções (e, por vezes, melhorias) ao seu livro. Porque é realmente útil ter-se a perspectiva de alguém de “fora”, tendo em conta o quão solitário e egocêntrico pode ser o processo de escrita, razão pela qual muitos autores preferem que alguém seu conhecido leia o manuscrito antes de o enviarem para a editora.

E assim se passa um livro da cabeça para o papel. Espero que tenha sido elucidativo, e peço-vos não hesitem em registar a vossa opinião, porque gostava de saber se teriam interesse em mais entradas deste género. Estou também aberto a sugestões (obrigado a quem as enviou entretanto por e-mail; já me ajudaram a ter uma ideia dos temas a abordar no futuro).

135 thoughts on “Da Cabeça Para o Papel – Pt. III”

  1. This site consistently produces great content and this post is not different. Your thoughts are very well-thought-out and the content is extremely captivating. Keep it up!

  2. This site regularly produces great content and this post is not different. Your ideas are very well-thought-out and the content is very captivating. Keep it up!

  3. Промпты для нейросетей — готовые шаблоны
    Советую обратить внимание на это предложение – промт 2

  4. Поверка чаще дает простой результат: прибор годен или не годен к применению. Калибровка предоставляет более подробную картину: какие есть отклонения, в каких точках диапазона они проявляются и какие поправки можно использовать. Поэтому эти процедуры решают разные метрологические задачи – Приборы КИП

  5. Турагентство по России https://republictravel.ru туры в Карелия, Байкал, Камчатка, Дагестан, Мурманск, Калининград, Санкт-Петербург и другие направления. Экскурсии, отдых и авторские маршруты по самым красивым регионам страны.

  6. Сайт про прикмети https://zefirka.net.ua тлумачення снів, значення імен та традиції. Читайте сонник, дізнавайтеся про походження імен, вивчайте народні звичаї та свята. Корисна інформація про культуру, повір’я та символіку різних народів.

  7. Розповідаємо про складні https://notatky.net.ua речі простими словами. Зрозумілі пояснення науки, технологій, економіки та повсякденних явищ. Статті, розбори та факти, які допомагають краще розуміти світ та знаходити відповіді на складні питання.

  8. Сайт міста Хмельницький https://faine-misto.km.ua новини, події, корисна інформація для мешканців та гостей. Афіша заходів, міські служби, довідник організацій, цікаві місця та актуальні події міста.

  9. Нужна настройка приборной панели? корректировка пробега спб калибровка и настройка приборной панели автомобиля после ремонта или замены оборудования. Диагностика электронных систем, адаптация блоков управления и восстановление корректной работы одометра с соблюдением технических параметров.

  10. I appreciate how naturally this post explains the topic without making the discussion feel too difficult, since the overall tone remains approachable, useful, and comfortable for a wide range of readers to engage with online.

    no deposit bonus

  11. UFC Rankings 2026 https://ufcfans.net/ updated weekly. Detailed tables for each division: heavyweight, light heavyweight, middleweight, welterweight, lightweight, featherweight, bantamweight, flyweight, and women’s classes.

  12. The world of ultimate fighting t.me/s/UFClive_en/ expert predictions, MMA analysis, and exclusive content from inside the Octagon. Ultimate Fighting Championship news, fight breakdowns, fighter stats, and the main events of mixed martial arts.

  13. I think this post works especially well because it combines a clear structure with a relaxed and balanced tone, which helps make the discussion feel more valuable and comfortable for readers with different perspectives and opinions.

    клуб Beauty Model

  14. This post manages to stay interesting from beginning to end thanks to the well-paced flow of ideas and the natural tone, both of which help create a more enjoyable and comfortable reading experience overall.

    https://gerardzwanenburg.nl/

  15. The tone used throughout this post works very well because it stays respectful, informative, and easygoing at the same time, which creates a much more welcoming atmosphere for readers who want to participate in the discussion.

    casino en ligne retrait immediat

  16. Стрийські новини https://stryi.in.ua актуальні події міста Стрий та регіону. Оперативна інформація про події, суспільне життя, культуру, економіку та важливі зміни. Слідкуйте за новинами, які відбуваються поряд із вами.

  17. Современный сайт https://makprestig.in.ua о ремонте и строительстве для тех, кто планирует строительство дома, реконструкцию или обновление интерьера. Экспертные советы, инструкции и практические решения для любых задач.

  18. Разбираем, почему не работает 1win и какие причины могут вызывать проблемы с доступом. Возможные технические сбои, обновления сервиса, ошибки подключения, ограничения провайдера и способы проверки работоспособности сайта.

  19. Что делать, если 1win не выводит деньги? Разбираем возможные причины задержек выплат, особенности проверки аккаунта, статусы заявок и распространенные проблемы, с которыми могут столкнуться пользователи при выводе средств.

  20. От фундамента до декора https://vodocar.com.ua все о строительстве и ремонте в одном месте. Актуальные статьи, экспертные рекомендации, обзоры новинок рынка и проверенные решения для частных и коммерческих объектов.

  21. Мир автомобилей https://auto-club.pl.ua в одном месте: автоновости, обзоры, рейтинги, советы по ремонту и обслуживанию. Следите за новинками автопрома, узнавайте о характеристиках моделей и тенденциях автомобильного рынка.

  22. Проблемы со здоровьем? семейный медицинский центр прием врачей различных специальностей, точная диагностика, профилактические обследования и индивидуальный подход к каждому пациенту. Забота о здоровье с использованием современных методов лечения.

  23. The CS2 Pro http://www.counter-strike.ch portal features the latest Counter-Strike 2 news, live match results, tournament schedules, and analysis. Learn about professional scene events, team rankings, and the top stories from the world of CS2.

  24. GTA 6 release date http://www.gta6-online.hu price, platforms, map, and all the information about one of the most anticipated games of recent years. Learn about the official release, available platforms, details about the world of Leonida and Vice City, new characters, gameplay features, and the latest news from Rockstar Games.

  25. Everything about sports http://www.nso-online.hu for true fans. Watch live broadcasts, get match results in real time, read the latest news, analytical articles, tournament reviews, and follow the achievements of your favorite teams and players.

  26. UEFA Champions League 2025/26 https://uefa-bl.hu/ the latest standings, match schedule, results, and detailed tournament statistics. Follow the season, check live results, explore the playoff bracket, and find out about tickets for the final of Europe’s premier club competition.

Comentar

Your email address will not be published. Required fields are marked *